محمدحسين ناصر الشريعه

344

تاريخ قم ( فارسى )

گفته شد كه آن مرحوم در مسجد واقع در صحن شاهزاده زيد به جماعت نماز مىگذاشت ، و نيز در آن‌جا براى تحريرات خود حجره داشت . سؤالاتى از مرحوم سيد سند آقا سيد محمد كاظم يزدى در مسائل شرعيه نموده و به طبع رسانيده است ، رحمت اللّه عليه . حاج ملا غلامرضا - مشهور به « حاجى آخوند » از علماء بزرگ و فقهاى سترگ اين سرزمين است كه در عصر خود در اولين صف علماى اين بلد بود ، علاوه بر فضل ظاهر قدس باطن نيز داشت . در ابتداى جوانى به معيت مرحوم حاج سيد صادق رخت به نجف اشرف كشيد و در آن جايگاه در محضر حجة الاسلام حاج ميرزا محمد حسن شيرازى و حاج ميرزا حبيب اللّه رشتى قدس سرهما صباح از رواح و بكور از مسا ، فرق نگذاشت و با عزمى وافر و شوقى متكاثر مشغول تلمذ گرديد ، تا از حضيض تقليد به اوج اجتهاد رسيد . سپس به معيت و همراهى مرحوم مزبور در سنهء 1298 روى به وطن آورد و در اين بلد شريف مشغول تدريس و افاضت و ترويج و امامت بود تا در سنهء 1332 روح شريفش به شاخسار جنان پرواز كرد ، و در ايوان آينه صحن جديد فاطمه معصومه عليها السلام مدفون گرديد . از آثار آن مرحوم حاشيه‌اى است كه بر « فرائد » استاد الكل شيخ مرتضاى انصارى نگاشته و به طبع رسيده است . باب فاء آقا ميرزا فخر الدين - پسر آقا سيد ابو القاسم شيخ الاسلام از علماء و موثقين اين سرزمين و از نواده‌هاى مرحوم ميرزا ابو طالب داماد ميرزاى قمى صاحب قوانين است . باب ميم حاج ملا محمد كزازّى - عالمى عامل و فقيهى كامل بود . نياكانش از خوانين و متمولين صفحه « كزاز » بودند و خود نيز تا آغاز شباب در كزاز به همان طريقه آباء و اجداد مشغول امور دنيوى بود ، تا اين كه محقق قمى صاحب قوانين را سفرى به آن حدود پيش مىآيد ، در كزاز خواهر او را به حباله نكاح درمىآورد ، معزى اليه از بركات انفاس قدسيه مرحوم ميرزا مشغول تحصيل علوم دينيه و معارف يقينيه شد و به اندك زمانى قابل استفاده از محضر آن بزرگوار گرديد . پس از فوت مرحوم ميرزا رخت به كاشان و نراق كشيد و در آن جايگاه در حوزهء درس مرحوم حاج ملا احمد نراقى اعلى اللّه درجته مستفيد و مستفيض بود ، تا به اندك زمانى به